Profesor dr hab. Alina Nowicka-Jeżowa, prof. zw. UW


Kontakt: an-j@wp.pl

Pełny biogram do pobrania

Alina Nowicka-Jeżowa, profesor zw. Uniwersytetu Warszawskiego, badaczka kultury i literatury epok dawnych, komparatystka. Członek Polskiej Akademii Umiejętności, członek zw. Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, Towarzystwa Naukowego im. Adama Mickiewicza, Zespołu Badań nad Literaturą Religijną KUL.
Odbywała studia humanistyczne i doktoryzowała się w Uniwersytecie Jagiellońskim. Od 1970 pracuje w Uniwersytecie Warszawskim, na Wydziale Polonistyki, a następnie w Instytucie Badań Interdyscyplinarnych (obecnie na Wydziale „Artes Liberales”). Na Wydziale Polonistyki projektowała nowe formy studiów, stworzyła i kierowała Zakładem Literatury i Kultury Dawnej i Zespołem Badań Literackich nad Historią Kultury Epok Dawnych, pełniła funkcje dyrektora i przewodniczącej Rady Naukowej Instytutu Literatury Polskiej, dziekana Wydziału. Była członkiem Rad Naukowych OBTA, Instytutu Slawistyki, Instytutu Kultury Polskiej, Instytutu Filologii Klasycznej.
W Instytucie Badań Interdyscyplinarnych zorganizowała Laboratoria: „Humanizm polski. Dziedzictwo i współczesność”, „Kultura Pierwszej Rzeczypospolitej. XV-XVIII wiek”. Oba laboratoria mają zasięg ogólnopolski. W pracach uczestniczą badacze zagraniczni.
Na forum ogólnouniwersyteckim zainicjowała Międzywydziałowe Interdyscyplinarne Humanistyczne Studia Doktoranckie oraz Międzywydziałowy Zespół Komparatystyki, kierowała nim w latach 2003-2012.  
Okresowo była profesorem Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (kierownikiem Katedry Literatury Staropolskiej i Komparatystyki) i Uniwersytetu Opolskiego.
Pełniła funkcje przewodniczącej Komitetu Nauk o Literaturze Polskiej PAN. Obecnie jest członkiem tego Komitetu i Centralnej Komisji do spraw Tytułów i Stopni Naukowych.
Stworzyła serie naukowe: „Nauka o Literaturze Polskiej za Granicą” (ukazało się czternaście tomów), „Polonika w Riksarkivet. Skoklostersamlingen” (cztery tomy), „Humanizm. Idee – nurty, paradygmaty humanistyczne w kulturze polskiej”. Wielotomowy korpus tej serii, realizowanej w dziewięciu uniwersytetach, obejmuje trzy zespoły: „Humanizm polski. Syntezy” (T. I-X), „Inedita” (T.I-VII), „Polonika” (T. I-VII).
Uczestniczyła w międzynarodowych programach: „Canons de la culture et thématisation de l´histoire en Europe Centrale”, „Polonica i Skoklostersamlingen på Skokloster slott”, „European Network for Baroque Cultural Heritage” (w toku). Kierowała programami promotorskimi i badawczymi: „Jan Andrzej Morsztyn – poeta marinistyczny”, „Kultura polskiego baroku w Europie XVII wieku” (Subsydium Profesorskie Fundacji na rzecz Nauki Polskiej), „Humanizm. Idee, nurty, paradygmaty humanistyczne w kulturze polskiej”, realizowanym jako Projekt Badawczy Zamawiany w sieci łączącej IBI z uniwersytetami polskimi. Obecnie kieruje projektem „Kultura Pierwszej Rzeczypospolitej w Europie. Hermeneutyka wartości” (przewidziana publikacja dwunastotomowej syntezy).
Wygłaszała referaty i wykłady w Uniwersytetach w Rzymie, Bolonii, Mediolanie, Genui, Urbino, Padwie, Sienie, Neapolu; w Sztokholmie, Uppsali, Berlinie, Bonn, Pradze, Debreczynie. Była inicjatorką i współtwórczynią Pierwszego Kongresu Polonistyki Zagranicznej oraz Międzynarodowego Naukowego Komitetu Studiów Polonistycznych (1998).
W dorobku naukowym badaczki, liczącym ok. 350 publikacji krajowych i zagranicznych, mieszczą się monografie, rozprawy i artykuły  poświęcone literaturze i kulturze epok dawnych oraz zagadnieniom metodologicznym, edycje krytyczne, tomy zbiorowe utrwalające zespołowe programy badawcze realizowane pod jej kierunkiem.
Nagrody i odznaczenia
Laureatka Subsydium Profesorskiego Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej (edycja 2002), Wyjazdowego Stypendium Naukowego dla laureatów Programu „Mistrz” tejże Fundacji, nagród Indywidualnych Ministra (1979, 1990, 1993, 2001) i Rektora UW (pięciokrotnie 2002-2006).
Odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2011) i Odznaką Zasłużonego dla Kultury Polskiej (2010).
Zainteresowania
Życie rodzinne, muzyka, teatr, podróże.

1. Monografie i edycje
Madrygały staropolskie. Z dziejów liryki miłosnej w epoce renesansu i baroku, Ossolineum, Wrocław 1978.
Pieśni czasu śmierci. Studium z historii duchowości XVI-XVIII w., TN KUL, Lublin 1992.
Sarmaci i śmierć. O staropolskiej poezji żałobnej, PWN, Warszawa 1992.
Jan Andrzej Morsztyn i Giambattista Marino. Dialog poetów europejskiego baroku, Wydawnictwo Wydziału Polonistyki UW, Warszawa 2000 (wersja włoska: Morsztyn e Marino. Un dialogo poetico dell´Europa Barocca, Il Calamo, "La Sapienza", Roma 2001).
Barok polski między Europą i Sarmacją. Część pierwsza: Profile i zarysy całości, Neriton, Warszawa 2009-2011.
Kasper Miaskowski, Zbiór rytmów, Warszawa 1995, Biblioteka Pisarzy Staropolskich, nr 3.

2. Monografie i monografie zbiorowe (koncepcja naukowa i redakcja /współredakcja/ naukowa)
- Literatura polskiego baroku w kręgu idei, red. A. Nowicka-Jeżowa, M. Hanusiewicz i A. Karpiński, Redakcja Wydawnictw KUL, Lublin 1995.
- Przekład literacki. Teoria – Historia – Współczesność. W stulecie urodzin J. Parandowskiego, red. A. Nowicka-Jeżowa i D. Knysz-Tomaszewska, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997.
- Badania porównawcze. Dyskusja o metodzie, Świat Literacki, Izabelin 1998.
- Polonistyka na świecie. Pierwszy Kongres Polonistyki Zagranicznej, red. A. Nowicka-Jeżowa, S. Dubisz, J. Święch, Warszawa 1998.
- Inspiracje platońskie literatury staropolskiej, red. A. Nowicka-Jeżowa i P. Stępień, Wydział Polonistyki UW, Zakład Graficzny UW, Warszawa 2000.
- C. Backvis, Panorama poezji polskiej epoki baroku, t. 1-2, Optima, red. A. Nowicka-Jeżowa, R. Krzywy, Warszawa 2003.
- Barok polski wobec Europy. Kierunki dialogu, red. A. Nowicka-Jeżowa, przy współpr.. E. Bem, Wydawnictwo ANTA, Warszawa 2003.
- Barok polski wobec Europy. Sztuka przekładu, red. A. Nowicka-Jeżowa i M. Prejs, Wydawnictwo ANTA, Warszawa 2005.
- Polonika w Archiwum Narodowym Szwecji. Kolekcja Skokloster i inne zbiory. Polonica in the Swedish National Archives. The Skokloster Collection and Other Materials, Sztokholm/Stockholm, red. A. Nowicka-Jeżowa I E. Teodorowicz-Hellman, Stockholms Universitet 2007, „Stockholm Slavic Papers” 14.
- Humanizm polski. Długie trwanie – tradycje – rewizje. (Wstęp do badań), red. A. Nowicka-Jeżowa, M. Cieński, A. Pawlak, Neriton, Warszawa 2008-2009.
- Humanitas. Projekty antropologii humanistycznej, Część 1: Paradygmaty – tradycje – profile historyczne; Część 2: Inspiracje filozoficzne projektów antropologicznych, red. A. Nowicka-Jeżowa, Neriton,Warszawa 2009-2010.
- Humanism in Polish Culture, red. A. Nowicka-Jeżowa, W. Pawlak, P. Urbański, Frankfurt 2011.
- Drogi i rozdroża współczesnej komparatystyki europejskiej, red. A. Nowicka-Jeżowa, K. Wierzbicka-Trwoga, T. Wójcik, Elipsa, Warszawa 2012.